Jak przygotować się do wędrówki w Tatrach zimą?

W zeszłym roku w Tatrach zginęło 15 turystów. Co zrobić, aby nie podzielić ich losu i być bezpiecznym zimą w tym paśmie górskim? Przeczytaj czego nauczyłam się na zimowym kursie turystyki wysokogórskiej.

Tatry nie są bardzo wysokim pasmem górskim. Najwyższe szczyty mają między 2000 a 2600 m n.p.m., ale mają charakter alpejski i bywają bardzo niebezpieczne. Co roku wiele osób lekceważy Tatry, co czasem kończy się tragicznie.

Nie miałam planów chodzić po wysokich górach zimą, ale rok temu znajoma zapytała, czy chcę pojechać z nią na zimowy kurs turystyki wysokogórskiej. Pomyślałam „Czemu nie? Będzie przygoda” i rzeczywiście była! Nauczyłam się kilku ciekawych i przydatnych rzeczy oraz zobaczyłam najpiękniejsze widoki, jakie kiedykolwiek widziałam.

Zimowy kurs turystyki wysokogórskiej to 4-dniowy kurs wprowadzający, dla osób bez umiejętności wspinaczkowych i doświadczenia w zimowych wędrówkach. Gorąco polecam taki kurs, jeśli planujesz wędrówki w Tatrach Wysokich, Tatrach Zachodnich lub innych górach o alpejskim charakterze.

Jaki sprzęt jest potrzebny do zimowej wędrówki w Tatrach?

Jeśli planujesz wędrówki tylko najłatwiejszymi szlakami, nie wyżej niż schroniska górskie, nie potrzebujesz kursu ani specjalistycznego sprzętu. Poleciłabym jedynie raczki i ochraniacze na buty (stuptuty). Jeśli jednak planujesz wyższe szlaki, potrzebny będzie następujący sprzęt:

raki
czekan
lina wspinaczkowa, uprząż, karabinki itp.
kask
sprzęt lawinowy (detektor, łopata i sonda)

Jakie umiejętności są potrzebne do zimowej wędrówki w Tatrach?

Sam sprzęt jest niewystarczający. Aby zmniejszyć ryzyko śmierci lub poważnych obrażeń, potrzebujesz również odpowiednich umiejętności.

Jak używać czekana

Czekan służy nie tylko do wspinaczki. Służy również do zatrzymywania upadku w przypadku poślizgnięcia. Na kursie uczyliśmy się, jak zatrzymać się za pomocą czekana (lub jak to zrobić bez niego) i nie jest to takie łatwe. Trenowaliśmy na łagodnym wzniesieniu i potrzebowałam kilku prób, aby opanować tę umiejętność na podstawowym poziomie. Nie czuję się dobrze przeszkolona. Gdybym planowała wybrać się w wysokie, strome góry zimą, przećwiczyłabym to jeszcze wiele razy.

Umiejętności wspinaczkowe

Wiele szlaków w Tatrach Wysokich jest zabezpieczonych łańcuchami, które pomagają w wędrówkach latem. Jednak zimą łańcuchy są pod śniegiem. Jeśli chcesz być bezpieczny, dobrze jest zabezpieczyć się sprzętem wspinaczkowym. Oczywiście musisz wiedzieć, jak go używać. Przed przyjazdem na zimowy kurs turystyki wysokogórskiej miałam już pewne umiejętności wspinaczkowe zdobyte na ściankach wspinaczkowych. Na kursie nauczyłam się więcej, ale teraz, po prawie roku, nie jestem pewna, czy wszystko pamiętam. W wysokie góry zimą wybrałabym się tylko z kimś, kto jest bardziej zaawansowany ode mnie. Nie poszłabym z kimś, kto ma umiejętności na tym samym lub niższym poziomie.

Wiedza o lawinach

Instruktor poradził nam, aby nie chodzić w góry, jeśli stopień zagrożenia lawinowego jest wyższy niż 2 i zamierzam się tego trzymać. Aktualny stopień możesz sprawdzić na topr.pl oraz hzs.sk („słowacki TOPR”). Jednak oprócz sprawdzania stopnia, powinieneś umieć samodzielnie ocenić, jakie jest ryzyko w danym miejscu. Dobrze jest też mieć sprzęt lawinowy. W przypadku zejścia lawiny czas jest bardzo ważny, ponieważ ludzie zwykle umierają po około 15 minutach z powodu braku tlenu. Detektory i sondy pomogą twoim znajomym szybko cię znaleźć (oczywiście jeśli sami nie zostaną przysypani), a łopata będzie niezbędna, aby szybko cię odkopali.

Ocena warunków w górach i własnych umiejętności

Lawiny to nie jedyne ryzyko w Tatrach zimą. Rok temu, wkrótce po powrocie z kursu, w Tatrach miała miejsce seria zgonów. 12 osób zginęło w ciągu zaledwie jednego tygodnia, mimo że śniegu było mało i nie było żadnej lawiny. Dlaczego? Ponieważ nastąpiła odwilż, a następnie mróz. Topniejący śnieg zamienił się w lód. Niektórzy z tych, którzy zginęli, nie mieli nawet odpowiedniego sprzętu, ale niektórzy go mieli i nie uratowało im to życia. Dlatego ważne jest, aby umieć ocenić ryzyko i osądzić, czy masz wystarczające umiejętności, aby przejść dany szlak w danych warunkach. A ocena własnych umiejętności to również umiejętność, którą trzeba zdobyć. Zwróć też uwagę, że na Słowacji wszystkie szlaki turystyczne powyżej schronisk są zamknięte od listopada do połowy czerwca (oczywiście niektórzy turyści nie przestrzegają tego). W Polsce szlaki nie są zamykane, ale to nie znaczy, że są łatwiejsze i bezpieczniejsze. Kolejna rzecz, którą powinieneś wiedzieć, to to, że na najwyższych szlakach, głównie na północnych stokach, śnieg może utrzymywać się do lipca. Dwa lata temu nie wiedziałam o tym i miałam ciężkie chwile na Słowacji (przeczytaj: Polski Grzebień na Słowacji – to miała być łatwa wycieczka).

Co w razie wypadku

Zarówno Polska, jak i Słowacja mają bardzo dobrze wyszkolone i zorganizowane służby ratownictwa górskiego. Oczywiście nie są w stanie uratować życia w każdej sytuacji.

W Polsce numer alarmowy to 985 lub 601 100 30. Na Słowacji – 18 300.

Dobrze jest mieć aplikację na smartfona Ratunek (w Polsce) oraz Horská záchranná služba (na Słowacji). Aplikacje przekazują ratownikom dokładne współrzędne GPS, co może być bardzo pomocne w sytuacji awaryjnej.

To, co w zimie najlepsze – krajobrazy

Pogoda w górach zimą jest różna (właściwie latem też). Mieliśmy szczęście, że podczas naszego wejścia na Świnicę pogoda była idealna. Nigdy nie widziałam tak spektakularnych widoków! Na niższych wysokościach niebo było pokryte chmurami, ale wyżej świeciło piękne słońce. Góry pokryte śniegiem i chmurami tuż poniżej szczytów – idealnie :)

Zobaczcie to na moich zdjęciach lub filmie zrobionym przez mojego znajomego :)